Last Updated on by Sampurna Samachar
ઈરાન સાથેની શાંતિ ડીલ પહેલાં જ લેબેનૉન પર ઝીંક્યા બોમ્બ
આખી શાંતિ પ્રક્રિયા પર સવાલો ઉઠ્યા
(સંપૂર્ણ સમાચાર સેવા)
અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ જ્યાં એક તરફ ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચે ચાલી રહેલા સીધા યુદ્ધને રોકવા માટે એક મોટા કરારના અંતિમ તબક્કામાં હોવાનો દાવો કરી રહ્યા છે, ત્યાં બીજી તરફ ઈઝરાયલના PM નેતન્યાહૂના એક આક્રમક પગલાએ આખી શાંતિ પ્રક્રિયા પર સવાલો ઊભા કરી દીધા છે.
ઈરાન સાથે પરદા પાછળ ચાલી રહેલી વાતચીત અને સામસામે હુમલા રોકવાના પ્રયાસો વચ્ચે, ઈઝરાયલી વાયુસેનાએ અચાનક લેબેનૉનના દક્ષિણ ભાગો પર ભીષણ હવાઈ હુમલા શરૂ કરી દીધા છે. આ સૈન્ય કાર્યવાહી બાદ વૈશ્વિક સ્તરે એ ચર્ચા તેજ થઈ છે કે શું નેતન્યાહૂ ફરી એકવાર અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની શાંતિ વ્યૂહનીતિના એજન્ડાને બગાડવાના માર્ગે ચાલી રહ્યા છે.
ઈઝરાયલના PM નેતન્યાહૂ વલણ કડક
આ સમગ્ર વિવાદ અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના એ નિવેદન સાથે જોડાયેલો છે, જેમાં તેમણે દાવો કર્યો હતો કે તેઓ ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચેના તણાવને કાયમી ધોરણે પૂરો કરવા માટે ઐતિહાસિક કરારની ખૂબ નજીક છે. અમેરિકાની મધ્યસ્થતાને કારણે જ છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી બંને દેશોએ એકબીજાની મુખ્ય ધરતી પર સીધા મિસાઇલ હુમલા બંધ કર્યા હતા. પરંતુ આ કરાર ફાઇનલ થાય તે પહેલા જ ઈરાને ખૂબ કડક ચેતવણી આપી દીધી છે.
તેહરાને સત્તાવાર રીતે જણાવ્યું છે કે જો ઈઝરાયલ દક્ષિણ લેબેનૉનમાં પોતાની આક્રમકતા ચાલુ રાખશે, તો ઈરાન ચૂપ નહીં બેસે અને ઈઝરાયલે તેનાથી પણ વધુ વિનાશક સૈન્ય કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડશે. ઈરાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે લેબેનૉન અને હિઝબુલ્લાહની સુરક્ષા તેની પોતાની સંપ્રભુતા જેટલી જ મહત્ત્વની છે.
ઈરાનની સીધી ધમકી બાદ પણ ઈઝરાયલના પીએમ નેતન્યાહૂ અને તેમના સંરક્ષણ મંત્રીનું વલણ અત્યંત કડક રહ્યું છે. ઈઝરાયલી સત્તાધીશોએ અમેરિકાના દબાણ અને ઈરાનની ચેતવણી બંનેને ફગાવી દેતાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ દક્ષિણ લેબેનૉનમાં હિઝબુલ્લાહના આતંકવાદી માળખાને નષ્ટ કરવાનું અભિયાન કોઈ પણ સંજોગોમાં રોકશે નહીં.
જોકે, તેમણે બેરૂતના રહેણાંક વિસ્તારો માટે એક નવો નિયમ રાખ્યો છે કે જો હિઝબુલ્લાહ ઈઝરાયલી સરહદ પર રોકેટ હુમલા કરશે તો જ તેઓ બેરૂત પર બોમ્બમારો કરશે. રક્ષણ નિષ્ણાતોના મતે, નેતન્યાહૂ એ સંદેશ આપવા માંગે છે કે ઈઝરાયલની સુરક્ષાના ર્નિણયો વોશિંગ્ટનના કૂટનીતિક ટાઇમટેબલ મુજબ નહીં, પરંતુ તેમની પોતાની સૈન્ય પ્રાથમિકતાઓના આધારે લેવાશે.
લેબેનૉનની જમીન પર ઈઝરાયલી બોમ્બમારો સતત વિનાશ વેરતો જાેવા મળી રહ્યો છે. લેબેનૉનના અહેવાલ મુજબ, દક્ષિણ લેબેનૉનમાં થયેલા તાજેતરના હવાઈ અને ડ્રોન હુમલામાં ઓછામાં ઓછા ૪ લોકોના મોત થયા છે:
આ ઉપરાંત, ઈઝરાયલી તોપખાના અને વાયુસેનાએ નબાતિયા, કફર સિર, સિર અલ-ઘરબિયા અને જેબચિત જેવા મહત્ત્વના શહેરો પર પણ ભારે ગોળાબારૂદ ફેંક્યો છે, જેના કારણે સરહદી વિસ્તારોમાં રહેતા હજારો નાગરિકો સુરક્ષિત સ્થળોએ હિજરત કરવા મજબૂર બન્યા છે.
વર્તમાન પરિસ્થિતિ જોતાં સ્પષ્ટ થાય છે કે મિડલ ઈસ્ટમાં હાલમાં કોઈ સત્તાવાર સીઝફાયર લાગુ નથી. અત્યારે જે સૈન્ય કાર્યવાહી થઈ રહી છે તે વાસ્તવમાં બેકચેનલ રાજકીય વાટાઘાટોનો જ એક ભાગ છે, જ્યાં બંને પક્ષો કરારની ટેબલ પર પોતાને મજબૂત સાબિત કરવા માટે જમીન પર લશ્કરી દબાણનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.
આ સમગ્ર કટોકટીમાં ટ્રમ્પ પ્રશાસનની ભૂમિકા ખૂબ જ મહત્ત્વની હતી, જેમણે થોડા સમય માટે આ તણાવ ઓછો કર્યો હતો. પરંતુ નેતન્યાહૂ દ્વારા લેબેનૉનમાં સતત કરવામાં આવી રહેલી બોમ્બબારીએ ટ્રમ્પની આ સફળતાને જોખમમાં મૂકી દીધી છે. જો લેબેનૉનમાં નાગરિકોના મોતનો સિલસિલો ચાલુ રહેશે અને હિઝબુલ્લાહ કે ઈરાને મોટો પલટવાર કર્યો, તો ટ્રમ્પની ‘ઈરાન-ઈઝરાયલ ડીલ‘ પૂર્ણ થાય તે પહેલા જ મલબામાં ફેરવાઈ શકે છે.
