Last Updated on by Sampurna Samachar
CEC જ્ઞાનેશ કુમારને હટાવવા સંસદમાં નોટિસ, ૧૯૩ સાંસદો એકસાથે!
આમ આદમી પાર્ટીએ પણ નોટિસ પર સહી કરી
(સંપૂર્ણ સમાચાર સેવા)
ભારતના ઇતિહાસમાં એક અનોખી ઘટના સામે આવી છે. સ્પીકર બાદ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને પદ પરથી હટાવવા માટે વિપક્ષે મહાભિયોગ લાવ્યો છે. ૧૯૩ વિપક્ષી સાંસદોએ નોટિસ પર સહી કરી છે. સૂત્રોએ ગુરુવારે આ માહિતી આપી હતી. સૂત્રો અનુસાર, લોકસભાના ૧૩૦ અને રાજ્યસભાના ૬૩ સભ્યોએ આ નોટિસ પર સહી કરી છે. શક્યતા છે કે આ નોટિસ આજે એટલે કે શુક્રવારે સંસદના કોઈ એક ગૃહમાં રજૂ થઈ શકે છે, પણ હજુ સ્પષ્ટ નથી કે કયા ગૃહમાં રજૂ થશે.
વિપક્ષના એક નેતાએ જણાવ્યું કે સાંસદોએ નોટિસ અંગે ખૂબ ઉત્સાહ બતાવ્યો અને જરૂરી સંખ્યા પૂરી થયા પછી પણ ગુરુવારે ઘણા સાંસદોએ સહી કરી હતી.નિયમો અનુસાર, મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને હટાવવા માટે લોકસભાના ઓછામાં ઓછા ૧૦૦ અને રાજ્યસભાના ૫૦ સાંસદોની સહી જરૂરી છે. એક અન્ય સૂત્ર મુજબ, આ નોટિસ પર વિપક્ષી ગઠબંધન INDIAના તમામ પક્ષોના સાંસદોએ સહી કરી છે.
પશ્ચિમ બંગાળમાં પ્રક્રિયા અંગે ખાસ ચિંતા વ્યક્ત કરાઈ
આમ આદમી પાર્ટી હવે ભલે આ ગઠબંધનનો સત્તાવાર ભાગ નથી, તેમ છતાં પણ તેમના સાંસદોએ નોટિસ પર સહી કરી છે. આ પહેલીવાર છે જ્યારે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને હટાવવા માટે આવી નોટિસ આપવામાં આવી છે.સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, નોટિસમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર વિરુદ્ધ ૭ આરોપ મૂકવામાં આવ્યા છે, જેમાં ત્રણ મુખ્ય આરોપ- પદ પર રહીને પક્ષપાતી અને ભેદભાવપૂર્ણ વર્તન, ચૂંટણીમાં થયેલી છેતરપિંડીની તપાસમાં જાણીજોઈને અવરોધ ઊભો કરવો અને મોટા પાયે મતદારોને મતાધિકારથી વંચિત રાખવા.
આ સિવાય વિપક્ષી પક્ષોએ અનેક વખત મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર પર સત્તાધારી પક્ષ ભારતીય જનતા પાર્ટીની મદદ કરવાનો આરોપ મૂક્યો છે, ખાસ કરીને મતદાર યાદીની વિશેષ ચર્ચા SIR પ્રક્રિયા અંગે છે. તેમનો આરોપ છે કે આ પ્રક્રિયા કેન્દ્રની સત્તાવાર પાર્ટીને ફાયદો પહોંચાડવા માટે કરવામાં આવી રહી છે.
પશ્ચિમ બંગાળમાં પ્રક્રિયા અંગે ખાસ ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. મુખ્યમંત્રી અને તૃણમૂલ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મમતા બેનર્જીએ ચૂંટણી પંચ પર વાસ્તવિક મતદારોના નામ કાઢી નાખવાનો આરોપ મૂક્યો છે. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને હટાવવાની પ્રક્રિયા મહાભિયોગ છે, જે સુપ્રીમ કોર્ટ અથવા હાઈકોર્ટના કોઈ જજને હટાવવા માટે અપનાવવામાં આવે છે. મહાભિયોગ માત્ર સાબિત થયેલા ખરાબ આચરણ અથવા અયોગ્યતા આધારિત જ લગાડી શકાય છે.
મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને પદ પરથી હટાવવાનો પ્રસ્તાવ સંસદના કોઈપણ ગૃહમાં રજૂ કરી શકાય છે અને તેને વિશેષ બહુમતીથી પસાર કરવું જરૂરી છે, જેમાં ગૃહની કુલ સભ્ય સંખ્યા પર આધારિત બહુમતી અને હાજર તથા મતદાન કરનાર સભ્યોમાંથી બે-તૃતીયાંશ બહુમતીની જરૂરી છે. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર અને ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂક સંબંધિત કાયદા અનુસાર, મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને એ જ રીત અને આધાર પર હટાવી શકાય છે, જેમ સુપ્રીમ કોર્ટના જજને હટાવવામાં આવે છે.
ન્યાયાધીશ અધિનિયમ ૧૯૬૮ અનુસાર, જો બંને ગૃહોમાં પ્રસ્તાવની જાણ એક જ દિવસે આપવામાં આવે, તો બંને ગૃહોમાં પ્રસ્તાવ મંજૂર થાય ત્યાં સુધી કોઈ સમિતિ રચાશે નહીં. બંને ગૃહોમાં પ્રસ્તાવ મંજૂર થયા પછી, લોકસભા અધ્યક્ષ અને રાજ્યસભાના અધ્યક્ષ દ્વારા સંયુક્ત રીતે સમિતિ રચાશે. આ સમિતિમાં મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ અથવા સુપ્રીમ કોર્ટના કોઈ જજ, ૨૫ હાઈકોર્ટમાંથી કોઈ એકના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ અને એક પ્રતિષ્ઠિત ન્યાયવિદ હશે. સમિતિની કાર્યવાહી અદાલતની કાર્યવાહી જેવી જ હોય છે, જેમાં સાક્ષીઓ અને આરોપીઓની પૂછપરછ થાય છે.
મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને પણ સમિતિ સમક્ષ પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવાની તક મળશે. નિયમ અનુસાર, સમિતિ પોતાનો રિપોર્ટ રજૂ કરે, પછી તે ગૃહમાં રજૂ થશે અને પછી મહાભિયોગની પ્રક્રિયા શરૂ થશે.પ્રસ્તાવ બંને ગૃહોમાં પસાર થવો જરૂરી છે. જ્યારે ગૃહમાં પ્રસ્તાવ પર ચર્ચા થશે, ત્યારે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને ગૃહના પ્રવેશદ્વાર પર ઊભા રહીને પોતાનો બચાવ કરવાનો અધિકાર મળશે.
