Last Updated on by Sampurna Samachar
કેન્દ્રીય બજેટ પહેલા આર્થિક સર્વે ૨૦૨૬ સંસદમાં રજૂ
વૈશ્વિક પડકારો છતાં દેશની અર્થવ્યવસ્થા મજબૂત
(સંપૂર્ણ સમાચાર સેવા)
કેન્દ્રીય બજેટ પહેલા દેશની આર્થિક બ્લુપ્રિન્ટ ગણાતો આર્થિક સર્વે ૨૦૨૬ સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. અહેવાલ મુજબ, ભારત હવે સમગ્ર નાણાકીય વર્ષ માટે ૭ ટકાથી વધુ વાસ્તવિક આર્થિક વૃદ્ધિની અપેક્ષા રાખે છે અને વૃદ્ધિ બીજા વર્ષ માટે ૭ ટકાની આસપાસ રહેવાનો અંદાજ છે. આ સૂચવે છે કે વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ છતાં દેશની આર્થિક ગતિ મજબૂત રહી છે.
જ્યારે ૨૦૨૫ ની શરૂઆત વિશ્વ અને ભારત માટે નવી આશાઓ સાથે થઈ હતી, ત્યારે આ વર્ષમાં વૈશ્વિક અને સ્થાનિક પરિસ્થિતિઓમાં ઘણા મોટા ફેરફારો જોવા મળ્યા. આમ છતાં, કોવિડ પછીના યુગમાં ભારતનું મજબૂત મેક્રોઇકોનોમિક પ્રદર્શન ચાલુ રહ્યું. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે પણ ભારતીય અર્થતંત્રે સ્થિરતા અને આત્મવિશ્વાસ દર્શાવ્યો.
ભારતની આર્થિક શક્તિને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ માન્યતા
૨૦૨૫ ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં ભારતનો આર્થિક વિકાસ મજબૂત રહ્યો અને પછીના બે ત્રિમાસિક ગાળામાં વધુ વેગ મળ્યો. આ સમયગાળા દરમિયાન, કેન્દ્રીય બેંકે આર્થિક ગતિવિધિઓને સમર્થન આપવા માટે આક્રમક રીતે વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો કર્યો અને બજારમાં તલતાની સ્થિતિને સરળ બનાવી. બદલાયેલી આર્થિક પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને ૨૦૨૩ માં લાગુ કરાયેલા મેક્રો-પ્રુડેન્શિયલ પગલાં પણ હળવા કરવામાં આવ્યા હતા.
ફેબ્રુઆરીમાં રજૂ કરાયેલા નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ ના બજેટમાં સરકારે સ્થાનિક ગ્રાહકોને નોંધપાત્ર કર રાહત આપી હતી, જેનાથી માંગમાં વધારો થયો હતો. વધુમાં, સરકારે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫ માં રાજકોષીય મોરચે પણ સારું પ્રદર્શન કર્યું હતું.
રાજકોષીય ખાધ GDP ના ૪.૮ ટકા સુધી મર્યાદિત હતી, જે બજેટ અંદાજ ૪.૯ ટકા કરતા ઓછી હતી. સરકારે નાણાકીય વર્ષ ૨૬ માટે ખાધ ઘટાડીને ૪.૪ ટકા કરવાનો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો હતો, જે નાણાકીય વર્ષ ૨૧ માં ખાધને ૯.૨ ટકાથી અડધાથી વધુ ઘટાડવાના તેના ૨૦૨૧ ના વચનને પૂર્ણ કરવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
ભારતની આર્થિક શક્તિને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ માન્યતા આપવામાં આવી છે. વર્ષ ૨૦૨૫ દરમિયાન, દેશને ત્રણ મુખ્ય ક્રેડિટ રેટિંગ એજન્સીઓ તરફથી રેટિંગ અપગ્રેડ મળ્યા હતા. મે મહિનામાં મોર્નિંગસ્ટાર DBRS , ઓગસ્ટમાં S&P અને સપ્ટેમ્બરમાં R&I એ ભારતના સૉવરેન રેટિંગને અપગ્રેડ કર્યું હતું. નોંધપાત્ર રીતે, S&P દ્વારા ભારતનું રેટિંગ BBB- થી BBB માં અપગ્રેડ કરવામાં આવ્યું હતું, જે લગભગ બે દાયકામાં કોઈ મોટી વૈશ્વિક એજન્સી દ્વારા આ પ્રકારનું પ્રથમ અપગ્રેડ હતું.
આર્થિક સર્વે: મુખ્ય મુદ્દાઓ
આ વર્ષના આર્થિક સર્વેમાં કુલ ૧૬ પ્રકરણો રાખવામાં આવ્યા છે
આ વખતે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ માટે એક આખું અલગ પ્રકરણ ફાળવવામાં આવ્યું છે
આર્થિક સર્વેક્ષણમાં સોના અને ચાંદી અંગે પણ ખાસ નોંધ લેવામાં આવી છે
